08-04-08

5/8 Canada na 1945

Canada tijdens de Koude Oorlog (1945-1968)

De Koude Oorlog die vrijwel direct na afloop van de Tweede Wereldoorlog begon bracht Canada in militaire zaken en buitenlandse beleid dichter bij de Verenigde Staten dan in de vooroorlogse periode nadat de VS Groot-Brittannië als wereldmacht was voorbijgestreefd. Canada was één van de oprichters van de Noordatlantische Verdragsorganizatie en diende onder VN-vlag in de oorlog in Korea aan de zijde van de Verenigde Staten en andere bondgenoten. Ook werd samen met de VS gewerkt aan continentale veiligheid, onder andere door middel van de vorming van een uniform luchtverdedigings commando in het kader van NORAD.

Langzaam maar zeker begon Canada ook een meer eigen koers te varen. Lester Pearson, die van 1963 tot 1968 twee minderheidsregeringen leidde, won in 1957 de vredesprijs voor zijn inzet om een diplomatieke oplossing te zoeken in de Suezcrisis tussen Egypte en de Frans-Brits-Israëlische alliantie.

Ook economisch was de koers van Canada radicaal anders dan die van de Amerikaanse buur. Canada begon een socialistisch getint beleid te voeren na de oorlog en er werd een welvaartsstaat gevormd. Dit zou later evolueren in onder meer universele, grotendeels gratis, gezondheidszorg voor elke inwoner van het land en liberale sociale zekerheidsvoorzieningen. Canada negeerde het Amerikaanse embargo op het Cuba van Fidel Castro en Pierre Trudeau, minister-president tussen 1968 en 1979 en 1980 tot 1984 was een openlijk sympatisant van de Cubaanse dictator.

Politiek was Canada in de naoorlogse periode tot de jaren ’80 van de 20e eeuw vooral links gericht met meerdere Liberale kabinetten. Van 1957 tot 1963 was echter de Conservatief John Diefenbaker minister-president en het was onder zijn regering dat alle indiaanse bewoners van het land stemrecht kregen voor algemene, federale, verkiezingen. De spanningen tussen Québec en de Engelstalige gemeenschap begon in de loop van de jaren ’60 ook weer hoger op te lopen. In een poging om de Canadese eenheid te bewaren stelde Pearson voor om een nieuwe, Canadese vlag in te voeren om de Red Ensign, die de Union Jack en een rood veld met het Canadese wapen vertoonde, te vervangen. In 1965 werd uiteindelijk de huidige Esdoornvlag ingevoerd na heftige debatten tussen voor en tegenstanders. De nieuwe vlag werd echter snel door het volk in de armen gesloten als hét symbool van het land. John Diefenbaker die tot het laatst toe vocht voor behoud van de Red Ensign weigerde tot aan zijn dood de nieuwe vlag te accepteren en bij zijn staatsbegrafenis sierde de oude vlag zijn kist.

In deze periode begon ook de roep om een grotere zelfstandigheid in Québec sterker te worden. Deze Révolution tranquille (Stille Revolutie) was aanvankelijk een vreedzame beweging om Québec te transformeren in een zelfstandig land. In 1968 werd de seperatistische Parti Québecois hiertoe opgericht die in het Federale parlement onder de naam Bloc Québécois zitting heeft.

De Trudeau periode

De regeerperiode van minister-president Trudeau is één van de meest controversiele uit de geschiedenis van Canada. Hoewel hij door velen als tot de beste minister-president gerekend wordt zijn er ook keerzijden van zijn ambtsperiode te noemen. Economisch gezien was zijn beleid er één van neergang, gekenmerkt door socialistisch getinte programmas die de economische prestaties van Canada tot ver onder het gemiddelde van de G7 deed zakken. Ook was zijn beleid ten opzichte van Québec te veel gericht op het goedgezind houden van die provincie. Daarmee versterkte hij het seperatisme van de Québecois die immer meer speciale bevoegdheden voor de provincie eisen en meestal ook krijgen.

Terreur en Québec seperatisme

Pierre Trudeau begon zijn eerste ambtsperiode als minister-president in 1968 rond welke tijd ook seperatistische splintergroeperingen in Québec werden gevormd die op een meer gewelddadige wijze de onafhankelijkheid van de Franstalige provincie wilden bewerkstelligen. Het Front de Libération du Québec (FLQ) voerde al sinds 1963 een terreurcampagne die met geweld en bomaanslagen gepaard ging.

In oktober van 1970 bereikte de situatie in Québec een hoogtepunt nadat het FLQ twee vooraanstaande politici ontvoerde nadat enkel FLQ leden waren gearresteerd. Trudeau riep de noodtoestand uit in de provincie en stelde een wet in werking die de regering in tijd van oorlog speciale bevoegdheden geeft. Voor het einde van het jaar waren alle FLQ leiders opgepakt en liep de terreurcampagne van de groep af.

Hoewel het geweld in Québec sterk afnam na de uitschakeling van het FLQ was de afscheidingsbeweging politiek verre van over. De Parti Québécois leidde van 1976 tot 1985 de provinciale regering in Québec City onder leiding van premier René Lévesque. Lévesque voerde een beleid die tot doel had Qébec autonoom of zelfs geheel onafhankelijk te maken. Er kwam een verbod op het gebruik van Engels en Frans werd de enige officiële taal van de provincie. De volgende stap die werd genomen was het uitroepen van een referendum over de onafhankelijkheidskwestie in 1980. Het referendum, die een vage omschrijving van het uiteindelijke doel hanteerde, werd uiteindelijk vrij eenvoudig met 60% van de uitgebrachte stemmen verworpen.

Relatie met de Verenigde Staten

Onder Trudeau was de relatie met de VS meer gespannen dan gewoonlijk. Canadezen vertoonden altijd al een tendens om zich tegen de machtige buur naar het zuiden af te zetten en anti-amerikanisme kan zelfs gezien worden als één van de weinige echte Canadese trekjes.

Canada hield zich buiten de oorlog in Vietnam al verkocht het wel militair materiaal aan de VS tijdens het conflict. Het werd voor mensen die in de VS de dienstplicht ontliepen of deserteerde uit het Amerikaanse leger makkelijk gemaakt om in Canada als immigrant opgenomen te worden en zo'n 125.000 personen maakte daar gebruik van. Aan de andere kant gingen ook enkele duizenden Canadese vrijwilligers naar de Verenigde Staten om in diens strijdkrachten te dienen in Vietnam en vele bleven na afloop van de oorlog in de VS en werden aldaar staatsburger.

06:00 Gepost door Hexana in Geschiedenis | Permalink | Commentaren (1) | Tags: canada, geschiedenis, na-oorlog, freedom |  Facebook |

Commentaren

Ben juist eens langs gekomen om te lezen.
Groetjes en nog een goede avond.

Gepost door: emmy | 08-04-08

De commentaren zijn gesloten.