06-04-08

3/8 Canada vóór de Eerste Wereldoorlog

Métisopstanden

De eerste minister-president van het semi-onafhankelijke Canada werd de conservatieve John Alexander Macdonald die de regering in eerste instantie tussen 1867 en 1873 leidde. In 1869 verkreeg Canada onder zijn leiding de controle over Rupertland en de noordwestelijke gebieden die het van de Hudson's Bay Company kocht. De regering moedigde mensen aan om in de nieuw verkregen territoria nederzettingen te stichten wat al snel voor conflicten zorgde tussen de pioniers in die gebieden en de reeds daar gevestigde indianen en Métis, mensen van gemengd Frans en indiaans bloed die de nazaten zijn van vroege Franse bonthandelaren.

De Métis die rond de Red River leefden, in wat nu de provincie Manitoba is, trachtten eerst via onderhandelingen met de overheid de conflicten op te lossen maar al vlug brak er onder leiding van Louis Riel een opstand uit die door Canadese milities werd onderdrukt. Riel ontsnapte naar de VS om na ruim een decennium weer terug te keren, ditmaal naar het huidige Saskatchewan alwaar hij in 1885 wederom een opstand leidde, ditmaal tegen de nieuw gevormde North West Mounted Police. Wederom werd de militie ingeschakeld om de opstand neer te slaan en ditmaal werd Riel gevangen genomen en in november 1885 opgehangen na veroordeeld te zijn van landsverraad. Een held van de Franse gemeenschap, Riel’s terechtstelling had een hernieuwd Frans nationalisme tot gevolg en de kloof tussen de twee bevokingsgroepen van het land werd verder geopend.

 

Groei van een natie

Leden van de North West Mounted Police in Yukon Territory in 1900
Leden van de North West Mounted Police in Yukon Territory in 1900

De eerste Métisopstand had de vorming, in 1870, van de nieuwe provincie Manitoba tot gevolg. In deze provincie, die aanvankelijk slechts een fractie van haar huidige oppervlak besloeg, kregen de Franstalige Métis en indianen dezelfde rechten als Engelstalige inwoners en ook de gelijkheid van godsdiensten werd vastgelegd. Een jaar later besloot Brits-Columbia in de confederatie te treden nadat de eis dat er een transcontinentale spoorweg zou worden aangelegd werd ingewilligd. De route van deze spoorlijn zou door het dunbevolkte Northwest Territories lopen en werd in 1885 voltooid. De transcontinentale verbinding zou een essentiële rol gaan spelen in de decennia die volgde in de exploitaite van het immense binnenland van Canada en de bevolkingsgroei die hand in hand ging met het toenemende belang van de treinverbinding had de vorming van de provincies Saskatchewan en Alberta tot gevolg. De North West Mounted Police, de latere Mounties, bewaarde de orde in de westelijke gebieden.

In 1873 trad ook Prins Edwardeiland, na haar aanvankelijke weigering, toe tot de confederatie. Nadat Canada laat in de 19e eeuw ook de soevereiniteit over de Arctische eilanden van Groot-Brittannië verkreeg controleerde het land de grootste deel van de noordelijke helft van het continent van de Atlantische Oceaan tot de Grote Oceaan met uitzondering van het Amerikaanse Alaska en Labrador dat tot 1949 samen met Newfoundland Brits bezit bleef vooraleer het als de tiende provincie tot Canada toetrad.

 

Canada aan het eind van de 19e eeuw

MacDonald, die de regering van 1867 tot 1873 en van 1878 tot 1891 leidde, introduceerde een nationaal beleidsplan die hij zijn National Policy noemde. Dit plan moest de economie van het land versterken, vooral ten opzichte van dat van de Verenigde Staten waarvan de economie vele malen groter was dan de Canadese. Het plan hield naast de al genoemde transcontinentale spoorweg ook protectionistische tarieven in die de industrie van het land moest beschermen. Goederen konden nu sneller en efficiënter door het immense land getransporteerd worden en vooral het geïndustrialiseerde Ontario had hier voorbaat bij. MacDonald’s beleid had ook als bijkomstigheid dat Canada haar onafhankelijkheid assertiever kracht bijzette.

De sterke bevolkingsgroei in de laatste jaren van de 19e eeuw en de eerste decennia van de 20e, vooral ten gevolge van immigratie vanuit Europa, hielp mee om de economische groei in Canada in die periode tot de sterkste in de wereld te maken. Een bevolkingsgroei van een andere orde vond plaats in de Northwest Territories in 1897 nadat in augustus van de jaar ervoor goud was ontdekt in een zijrivier van de Klondike. De korte maar enorme toestroom van goudzoekers noopte de regering het meest westelijke deel van de Northwest Territories waar de goudkoorts plaatsvond van de rest van het territorium af te scheiden en in 1898 werd het Yukon Territory gevormd. In 1901, nadat de Goudkoorts van Klondike haar beloop had gehad viel het inwoneraantal in de Yukon weer sterk terug.

Hoewel immigratie vanuit Europa werd aangemoedigd werden er stappen ondernomen om de toestroom van Aziatische immigranten aan banden te leggen. Hiertoe werden er toegangsgelden geëist van binnenkomende immigranten die vanuit China of India Canada wilden binnenkomen en werd voor een kwart eeuw na 1923 zelfs een geheel verbod op immigratie vanuit China afgekondigd. Deze maatregelen leiden heden ten dagen nog steeds van tijd tot tijd tot protesten en een roep tot schadeloosstelling onder Aziatische groeperingen.

 

Wilfried Laurier en "Canada’s Eeuw"

In 1896 werd de Liberaal Wilfrid Laurier gekozen tot minister-president. Laurier wilde Canada’s nationalisme opwekken om zo een hechtere band tussen de Engelstalige en Frantalige bevolkingsgroepen te creëren. De focus, zo vond hij, moest meer op Noord-Amerika gericht zijn dan op het moederland en haar koloniale rijk. Laurier zag in Canada een wereldmacht in wording en hij verklaarde dat de 20e eeuw "Canada’s Eeuw" zou zijn.

Ondanks Laurier’s beleid bleven er echter diepe meningsverschillen bestaan over wat de koers van het land moest zijn tussen de twee gemeenschappen. Nadat Groot-Brittannië in 1899 voor de Tweede Boerenoorlog een verzoek deed tot bijdrage aan de troepenmacht in Zuid-Afrika ontstond er hevig verzet onder de Franstaligen die geen deel wilde uitmaken van een Britse “imperiale oorlog” terwijl er onder de Engelstaligen veel animo was om aan de oorlog mee te doen. Laurier besliste uiteindelijk om in plaats van een legermacht uit te zenden slecht troepen die op vrijwillige basis diende in te zetten. Het gevoel onder de pro-Britse gemeenschap dat Laurier Canada te veel buiten de invloedsfeer van het Britse moederland wilde houden leidde uiteindelijk tot zijn nederlaag tijdens verkiezingen in 1911 waarbij de Conservatieven onder leiding van Robert Laird Borden winst boekte.

06:00 Gepost door Hexana in Geschiedenis | Permalink | Commentaren (0) | Tags: canada, geschiedenis, voor oorlog |  Facebook |